Tijdens duiken in Zeeland (Oosterschelde/Grevelingen) moet men, om in orde te zijn met de Nederlandse ARBO-wetgeving, aan bepaalde eisen voldoen. Daarom adviseert het NELOS-Duikonderricht aan de NELOS-instructeurs om bij proevenduiken of clubduiken in Nederlandse wateren bepaalde documenten steeds bij te hebben. In praktijk betekent dit dat er op de duikplaats, naast het nodige veiligheids- en noodmateriaal, de NELOS-Infomap (waarin onder andere het Veiligheidsreglement en de protocols van proeven vermeld staan), een ploegenindelingsformulier (inclusief luchtberekening) en een RI&E (inclusief noodplan) aanwezig zijn.

Toepassing van de ARBO-wetgeving op het sportduiken

(Reglementering Nederland)

Risico-Inventarisatie en -Evaluatie

Enkele NELOS-Instructeurs keken in 2010 raar op toen zij in Zeeland, bij controle naar aanleiding van een duikongeval, gevraagd werden om onder andere een 'RI&E' voor te leggen.

Een wat? Een RI&E, een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie. Die hoor je namelijk gemaakt te hebben wanneer je als instructeur in Nederland aan 'instructie' doet, proeven afneemt zeg maar. Het staat allemaal beschreven in de zogenaamde ARBO-wet. Deze arbeidsomstandighedenwetgeving kan men vergelijken met het Belgische Algemeen Reglement voor de Arbeidsbescherming (ARAB) en dient om een veilige werkplek te realiseren.
Wat heeft ARBO-reglementering nu in godsnaam met sportduiken te maken, en waarom is ze plots een 'hot item' in Nederland geworden. Zo’n wet bestaat immers al jaren, niet?

Van de Nederlandse Arbeidsinspectie vernamen wij dat zij bij het onderzoeken naar de toedracht van enkele ernstige duikongevallen in Nederlandse duikcentra, vaststelden dat de betrokken instructeurs niet goed op de hoogte zijn van de Arbeidsomstandighedenwet (ARBO-wet). In deze wet zijn regels opgenomen die betrekking hebben op werken onder overdruk. Instructeurs werken onder water en daarmee onder overdruk. De ARBO-wet is echter niet alleen van toepassing op een werkgever-werknemer relatie (bijvoorbeeld tussen de eigenaar van een duikschool en zijn instructeur, of tussen een professioneel instructeur en zijn klant), maar geldt eveneens wanneer er sprake is van een gezagsverhouding. Bijvoorbeeld tussen een instructeur en zijn leerling, ook al is er geen sprake van bezoldiging van de instructeur.

In concreto betekent dit dat wanneer een NELOS-instructeur een proef afneemt van zijn leerling in Nederlandse wateren, de ARBO-wet van toepassing is. Hetzelfde geldt voor de organisatie van een duikevenement in Nederlandse wateren; in dit geval bestaat er namelijk een gezagsverhouding tussen de organiserende duiksportvereniging (en de op dat ogenblik verantwoordelijke instructeur) enerzijds, en de deelnemers (de duikers die in ploegen worden ingedeeld) anderzijds.

In deze gevallen moet de verantwoordelijke instructeur erover waken dat er aan de regels zoals geformuleerd in de ARBO-wetgeving voldaan wordt. Voor de sportduikinstructeur staan de meeste bepalingen in het, bij de ARBO-wet behorende Arbeidsomstandighedenbesluit, namelijk Hoofdstuk 6, Afdeling 5, Artikel 6.13.
Bij de Arbeidsinspectie is thans een flyer met toelichting op deze wetgeving in de maak.

Feitelijk is het zo dat de meeste veiligheidsregels van het NELOS-Duikonderricht, zoals vermeld in het Veiligheidsreglement en in de Infomap, grotendeels in overeenstemming zijn met de geest van de ARBO-reglementering. Belangrijk om te weten is dat de Arbeidsinspectie, alsmede andere bevoegde controlerende instanties − zoals de politie − blijkbaar veel belang hecht aan 'schriftelijke bewijzen' van de veiligheidsmaatregelen die naar aanleiding van een duik genomen worden. Een overzicht van de documenten die men bij zou moeten hebben:

  • een werkinstructie waarin de essentiële veiligheidsvoorzieningen en noodprocedures worden genoteerd;
  • instructeurmap/kaarten, instructieboek(en) en/of standaards;
  • een inventarisatie van de risico’s van de duiklocatie te maken, inclusief een noodplan (Risico-Inventarisatie en -Evaluatie, RI&E);
  • een duikplan, waarbij voor iedere duiker berekend wordt of er voldoende ademgas beschikbaar is, zonder aanspraak te moeten maken op het reserve-ademgas.
Zorg ervoor dat je formulieren aangepast zijn aan de duikplaats (voeg desnoods een plannetje toe).

Vanaf 2011 mag men zich aan meer controles verwachten! Zeker bij duikongevallen zal de politie het niet nalaten om te controleren of er aan de plaatselijke wet- en regelgeving voldaan is.

Bron: Hippocampus maart/april 2011 (Hippo 233), bericht van John Remue (Verantwoordelijke Duikonderricht)

 

Veiligheidscontroleformulier duikorganisatie Zeeland

Regelmatig zal er via de NELOS-downloaddatabase een update versie beschikbaar zijn van het 'Veiligheidscontroleformulier duikorganisatie Zeeland', een formulier conform de Nederlandse ARBO-wetgeving. Voor je gemak hebben we hier het 'Veiligheidscontroleformulier duikorganisatie Zeeland' (versie van eind 2014) geplaatst. Controleer op de NELOS-downloaddatabase of er misschien toch geen nieuwere versie beschikbaar is.

Het staat de NELOS-instructeurs en -clubs uiteraard vrij om gebruik te maken van eigen formulieren.

Ook een brochure van de Nederlandse Arbeidsinspectie kan je downloaden via de NELOS-downloaddatabase. In die brochure staat uitgelegd op welke maniers deze wet van toepassing is op onze duikers. Een samenvatting van deze brochure kon je lezen in Hippocampus van mei/juni 2011 (Hippo 234, blz. 58-61).

 


Nieuwsberichten voor duikers Informatieve berichten die verband houden met de duiksport